Γνώση και Προπαγάνδα (Μέρος Α’)

Ιστορικό: Η συγκεκριμένη είναι μία από τις πιο ενδιαφέρουσες ομιλίες του Göbbels ανεξαρτήτως αν κάποιος είναι Εθνικιστής, Κομμουνιστής, Αναρχικός ή Φιλελεύθερος. Δόθηκε στις 09 Ιανουαρίου του 1928 σε ένα κοινό αποτελούμενο από μέλη του κόμματος στο περίφημο “Hochschule für Politik” (Σχολείο της Πολιτικής), μια σειρά από εκπαιδευτικές ομιλίες για μέλη του κόμματος, στο Βερολίνο. Αποτελεί την πιο εκτεταμένη ανάλυση του Göbbels σχετικά με την φύση της προπαγάνδας, ακόμη πιο ενδιαφέρουσα εξαιτίας της παλαιάς ημερομηνίας της.

Πηγή: “Erkenntnis und Propaganda,” Signale der neuen Zeit. 25 ausgewählte Reden von Dr. Joseph Goebbels (Munich: Zentralverlag der NSDAP, 1934, pp. 28-52.)

Μετάφραση: Πενθεσίλεια

Γνώση και Προπαγάνδα

του Joseph Gobbels

Αγαπητοί μου συνάδελφοι!

Το θέμα μας απόψε είναι έντονα αμφισβητούμενο. Κατανοώ ότι η άποψή μου είναι υποκειμενική. Δεν υπάρχει λόγος να συζητάμε για την προπαγάνδα. Είναι θέμα πράξης, και όχι θεωρίας. Δεν μπορεί κανείς να προσδιορίσει σε θεωρητική βάση εάν μια προπαγάνδα είναι καλύτερη από μια άλλη. Αντίθετα, είναι καλή αυτή η προπαγάνδα που επιφέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα, και είναι κακή αυτή η προπαγάνδα που δεν οδηγεί στα επιθυμητά αποτελέσματα. Δεν έχει σημασία το πόσο ευφυής είναι, καθότι ο σκοπός της προπαγάνδας δεν είναι ζήτημα εξυπνάδας· σκοπός της είναι να οδηγήσει στην επιτυχία. Επομένως εγώ αποφεύγω τις θεωρητικές συζητήσεις σχετικά με την προπαγάνδα, επειδή δεν έχει νόημα. Η προπαγάνδα αποδεικνύει ότι είναι καλή εάν μπορεί να κερδίζει και να φουντώνει τον λαό σχετικά με μιαν ιδέα για παραπάνω από μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Εάν αποτύχει να το κάνει, είναι κακή προπαγάνδα. Εάν η προπαγάνδα κερδίσει τον λαό που θέλει να κερδίσει, ήταν πιθανώς καλή, και εάν όχι, ήταν πιθανώς κακή. Κανείς δεν μπορεί να πει ότι η προπαγάνδα σας είναι πολύ άξεστη ή χαμηλής ποιότητας ή κτηνώδης, ή ότι δεν ήταν αρκετά τίμια, διότι αυτά δεν είναι σχετικά κριτήρια. Σκοπός της (προπαγάνδας) δεν είναι να είναι έντιμη, ή ευγενής, ή αδύναμη, ή σεμνή· πρέπει να είναι επιτυχημένη. Για αυτό τον λόγο έχω εσκεμμένα επιλέξει να αναλύσω την προπαγάνδα μαζί με ένα δεύτερο θέμα, την γνώση. Διαφορετικά, η συζήτησή μας απόψε θα είχε ελάχιστη αξία. Δεν έχουμε μαζευτεί για να συζητήσουμε κάποιες χαριτωμένες θεωρίες, αλλά αντιθέτως για να βρούμε τρόπους για να εργαζόμαστε μαζί πρακτικά για να αντιμετωπίσουμε τις καθημερινές μας προκλήσεις.

Τι είναι η προπαγάνδα, και τι ρόλο έχει στον πολιτικό βίο; Αυτό το ερώτημα έχει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον για εμάς. Πώς πρέπει να είναι η προπαγάνδα, και ποιος είναι ο ρόλος της στο κίνημα μας; Είναι από μόνη της ένα τέλος, ή απλώς ένα μέσον προς το τέλος; Πρέπει να το αναλύσουμε αυτό, αλλά μπορούμε να το κάνουμε αυτό μόνο όταν θα έχουμε ξεκινήσει με την καταγωγή της ίδιας της προπαγάνδας, ήτοι την ιδέα, και τότε να προχωρήσουμε στον στόχο της προπαγάνδας, ήτοι τον λαό. Οι ίδιες οι ιδέες είναι αχρονολόγητες. Δεν είναι δεμένες με τα άτομα, πολλώ δε με τους λαούς. Στηρίζονται στους λαούς, είναι αλήθεια, αλλά επηρεάζουν τις συμπεριφορές τους. Οι ιδέες, λένε, βρίσκονται στα σύννεφα. Όταν έρχεται κάποιος ο οποίος μπορεί να βάλει στις λέξεις ο,τι νιώθουν όλοι στις καρδιές τους, όλοι νιώθουν: “Ναι! Αυτό ήθελα και έλπιζα πάντα.” Αυτό συμβαίνει την πρώτη φορά που ακούει κάποιος μία από τις μαζικές ομιλίες του Hitler. Έχω γνωρίσει ανθρώπους οι οποίοι είχαν παρευρεθεί σε κάποια ομιλία του Hitler για πρώτη φορά κι έλεγαν: “Αυτός ο άνθρωπος λέει όλα όσα ήθελα να ακούσω εδώ και χρόνια. Για πρώτη φορά, κάποιος δίνει μορφή σε όλα όσα θέλω.” Άλλοι χάνονται στη σύγχυση, αλλά ξαφνικά κάποιος σηκώνεται και το λέει. Τα λόγια του Goethe γίνονται πραγματικότητα: “Χαμένος στη σιωπηλή δυστυχία, ο Θεός έδωσε σε κάποιον να εκφράσει τον πόνο μου.” Κάποια ιδέα βρίσκεται στο ξεκίνημα κάθε πολιτικού κινήματος. Δεν είναι απαραίτητο να μπει η εν λόγω ιδέα σε ένα χοντρό βιβλίο, ούτε να παίρνει πολιτική μορφή σε εκατό μεγάλες παραγράφους. Η ιστορία αποδεικνύει ότι τα μεγαλύτερα παγκόσμια κινήματα πάντα αναπτύχθηκαν όταν οι ηγέτες τους ήξεραν πώς να ενώνουν τους ακολούθους τους κάτω από ένα σύντομο, ξεκάθαρο θέμα. Αυτό καθίσταται σαφές από τη Γαλλική Επανάσταση, το κίνημα του Cromwell, τον Βουδισμό, το Ισλάμ, ή τον Χριστιανισμό. Ο στόχος του Χριστού ήταν ξεκάθαρος και απλός: “Αγαπάτε αλλήλους ως εαυτόν.” Συγκέντρωσε τους ακολούθους τους πίσω από από αυτή την ευθύτατη δήλωση. Επειδή αυτή η διδαχή ήταν απλή, σίγουρη, ξεκάθαρη, και κατανοητή, παρακινώντας τις μεγάλες μάζες να σταθούν πίσω της, στο τέλος κατέκτησε ολόκληρο τον κόσμο.

Και τότε κάποιος έχτισε ένα ολόκληρο σύστημα σκέψεων πάνω σε μια τέτοια συντόμως και αποφασιστικά διατυπωμένη ιδέα. Η ιδέα δεν παραμένει περιορισμένη σε αυτή μόνο την δήλωση, αντίθετα εφαρμόζεται σε κάθε άποψη του καθημερινού βίου και γίνεται ο οδηγός για κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα -πολιτική, πολιτισμός, οικονομία, κάθε τομέα της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Γίνεται μια κοσμοθέαση. Αυτό το βλέπουμε σε όλα τα επαναστατικά κινήματα, τα οποία ξεκινούν με μια ξεκάθαρη, αποφασιστική, κατανοητή, σφαιρική ιδέα. Διαδίδονται όλο και περισσότερο και γίνονται καθρέφτες της ζωής που καθρεφτίζουν όλες τις δραστηριότητες των λαών και πράγματι με έναν συγκεκριμένο τρόπο. Τότε μπορεί κανείς να πει ότι ένα άτομο διέπεται από μια κοσμοθέαση, όχι επειδή έχει πολλές γνώσεις ή έχει διαβάσει πολύ, αλλά επειδή βλέπει τη ζωή από μια διαφορετική άποψη, και μετρά τα πάντα με ένα συγκεκριμένο κριτήριο. Είμαι Χριστιανός όταν πιστεύω ότι το νόημα της ζωής μου είναι η βαριά υποχρέωση να αγαπώ τους γείτονές μου ως εαυτόν. Ο Kant είχε πει κάποτε: “Να πράττεις λες και οι κανόνες της δικής σου ζωής θα μπορούσαν να ήταν οι κανόνες για ολόκληρο το έθνος σου.” Είμαι Εθνικοσοσιαλιστής όχι όταν θέλω αυτό ή εκείνο από την πολιτική, αλλά όταν μελετώ όλες τις πλευρές του καθημερινού βίου. Πρέπει να δρω πάντα βάζοντας το όφελος του συνόλου πάνω από το προσωπικό μου όφελος, βάζοντας το όφελος του κράτους πάνω από το προσωπικό μου όφελος. Αλλά τότε έχω επίσης και την εγγύηση ότι ένα τέτοιο κράτος θα είναι ικανό να προστατεύσει την προσωπική μου ζωή. Είμαι Εθνικοσοσιαλιστής όταν αντιμετωπίζω τα πάντα στην πολιτική, στον πολιτισμό ή στην οικονομία από αυτή την άποψη. Εκ τούτου δεν αξιολογώ το θέατρο από την άποψη του εάν είναι εκλεπτυσμένο ή διασκεδαστικό, αλλά ρωτώ: Είναι καλό για τον λαό μου, του είναι χρήσιμο, ενδυναμώνει την κοινωνία; Εάν ναι, η κοινωνία με τη σειρά του μπορεί να επωφεληθεί, να με υποστηρίξει και να με ενισχύσει. Δεν αντιμετωπίζω την οικονομία σαν έναν τρόπο να κερδίσω χρήματα, αλλά θέλω ένα οικονομικό σύστημα που θα ενισχύσει τον λαό, θα τον κάνει υγιή και ισχυρό. Τότε θα μπορώ κι εγώ να περιμένω ότι αυτός ο λαός θα υποστηρίξει και εμένα και θα με συντηρήσει. Εάν αντιμετωπίζω έτσι τα πράγματα, αντιμετωπίζω την οικονομία με Εθνικοσοσιαλιστικούς όρους. Εάν αναπτύξω αυτή την αποφασιστική, ξεκάθαρη ιδέα σε ένα σύστημα ιδεών που περιλαμβάνει όλες τις ανθρώπινες παρορμήσεις, τις επιθυμίες και τις πράξεις, τότε διέπομαι από μια κοσμοθέαση.

Καθώς μια ιδέα αναπτύσσεται σε μια κοσμοθέαση, ο στόχος είναι το κράτος. Η γνώση δεν παραμένει στην κυριότητα μιας συγκεκριμένης ομάδας, αλλά αγωνίζεται για την εξουσία. Δεν είναι μόνο το όραμα μερικών ανθρώπων μέσα στον λαό, αλλά γίνεται η ιδέα των κυβερνώντων, των κύκλων που έχουν την εξουσία. Η γνώμη δεν διακηρύττει μόνο, αλλά πραγματώνεται. Τότε η ιδέα γίνεται η κοσμοθέαση του κράτους. Η κοσμοθέαση γίνεται ένας κυβερνητικός οργανισμός όταν αποκτά την εξουσία και μπορεί να επηρεάσει τον βίο, όχι μόνο στη θεωρία, αλλά στην πράξη του καθημερινού βίου. Τώρα πρέπει να μελετήσουμε το ποιος είναι ο κομιστής, ο διαβιβαστής, ο φύλακας αυτών των ιδεών. Μια ιδέα πάντα ζει σε άτομα. Γυρεύει ένα άτομο για να διαβιβάσει τη μεγάλη διανοητική της ισχύ. Ζωντανεύει σε έναν νου, και γυρεύει διαφυγή δια του στόματος. Η ιδέα κηρύσσεται από τα άτομα, άτομα τα οποία δεν θα είναι ποτέ ικανοποιημένα κρατώντας τη γνώση για τους ίδιους. Αυτό το γνωρίζετε εκ πείρας. Όταν κάποιος ξέρει κάτι, δεν το κρατά κρυμμένο σαν έναν θαμμένο θησαυρό, αλλά επιδιώκει να το πει στους άλλους. Άλλος γυρεύει για ανθρώπους που πρέπει να το ξέρουν. Άλλος νιώθει ότι όλοι πρέπει να το ξέρουν επίσης, διότι νιώθει μόνος όταν δεν το ξέρει κανείς άλλος. Επί παραδείγματι, εάν δω έναν ωραίο πίνακα σε μια πινακοθήκη, έχω αμέσως την ανάγκη να το πω σε άλλους. Συναντώ έναν καλό φίλο και του λέω: “Βρήκα έναν θαυμάσιο πίνακα. Πρέπει να στον δείξω.” Το ίδιο ισχύει και για τις ιδέες. Εάν μια ιδέα ζει σε ένα άτομο, εκείνος έχει την διακαή επιθυμία να το πει και στους άλλους. Όσο σπουδαιότερη και απλούστερη είναι η ιδέα, τόσο περισσότερο σχετίζεται με την καθημερινή ζωή, και άλλο τόσο έχει την επιθυμία ο καθένας να πει σε όλους για αυτήν.

Εάν πιστεύω ότι το έθνος πρέπει να κυβερνάται από την αρχή ότι το κοινό καλό προηγείται του ατομικού καλού, θα το πω σε εκείνους τους οποίους αφορά. Μόλις συνειδητοποιήσω ότι αυτή η αρχή δεν είναι μόνο υπερβατικής φύσεως, αλλά ότι είναι εφαρμόσιμη στην καθημερινή ζωή, θα έχω την ανάγκη να το πω σε εκείνους στον κόσμο της οικονομίας. Κι εάν δω ότι είναι εφαρμόσιμη και στον πολιτισμό, θα έχω την ανάγκη να το πω σε εκείνους τους ανθρώπους που ασχολούνται με τις πολιτιστικές δραστηριότητες. Οι μεγάλες μάζες δεν θα κερδιθούν εύκολα από μια τέτοια πρόταση· πρέπει να επισκιάσει όλους τους τομείς του ανθρώπινου βίου. Βλέπετε πώς μια ιδέα εξαπλώνεται και γίνεται μια κοσμοθέαση, και πώς ο κομιστής, το άτομο, φθάνει να δημιουργεί μια κοινότητα, και πώς ένας οργανισμός, αργότερα ένα κίνημα αναπτύσσεται από το άτομο. Η ιδέα δεν είναι πλέον θαμμένη στην καρδιά και στο μυαλό ενός ατόμου. Υπάρχουν πλέον τέσσερα (άτομα), πέντε, δέκα, είκοσι, τριάντα, πενήντα, ογδόντα, εκατό, μπορεί και παραπάνω. Αυτό είναι το μυστικό των ιδεών, είναι σαν πυρκαγιά και δεν μπορεί να περιοριστεί. Είναι σαν αέριο που διαρρέει παντού. Όπου βρίσκει είσοδο μια ιδέα, εισχωρεί, και σύντομα αυτό το άτομο επηρεάζει άλλους. Οι άλλοι δεν μπορούν να το σταματήσουν. Μπορεί να πιστεύουν ότι μπορούν να σταματήσουν την φωτιά δια της βίας. Μπορεί ακόμη και να είναι ικανοί να το κάνουν αυτό για δύο ή δέκα, είκοσι, ή πενήντα χρόνια. Αλλά αυτό δεν είναι σημαντικό στην ευρύτερη εξέλιξη της παγκόσμιας ιστορίας. Είναι άσχετο εάν κάτι συμβαίνει σήμερα ή αύριο, ή ακόμη και σε βάθος χρόνου στο μέλλον. Είναι δυνατόν να καθυστερήσεις μιαν ιδέα για κάποιο χρονικό διάστημα. Στην πραγματικότητα, ωστόσο, αυτό επισπεύδει την ιδέα, διότι η ισχύς εκδιώκει ο,τι είναι αδύναμο. Τα στοιχεία που δεν ταιριάζουν απόλυτα καταρρέουν. Ξαφνικά, το άτομο γίνεται μία κοινότητα, ένα κίνημα, ή, εάν προτιμάτε, ένα κόμμα.

Κάθε κίνημα ξεκινά ως ένα κόμμα. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει απαραίτητα να ακολουθήσει τις μεθόδους των κοινοβουλευτικών κομμάτων. Αντιμετωπίζουμε το κόμμα ως μέρος του λαού. Καθώς εξαπλώνεται μια ιδέα, γινόμενη μια κοσμοθέαση που εξαπλώνεται στην κοινότητα, η κοινότητα θα θελήσει να δώσει στην ιδέα πρακτική μορφή. Το κόμμα θα νιώσει την ανάγκη της οργάνωσης. Σε κάποιον θα έρθει ξαφνικά η ιδέα: “Σκέφτεστε όπως σκέφτομαι. Εσείς εργάζεστε εκεί, εγώ εργάζομαι εδώ, και δεν γνωρίζουμε τίποτα ο ένας για τον άλλο. Αυτό είναι παράλογο. Θα ήταν καλύτερα εάν εργαζόμασταν μαζί, εάν έκανα εγώ το καθήκον μου κι εσείς το δικό σας. Δεν θα ήταν καλύτερα εάν συναντιόμασταν κάθε μήνα και μιλούσαμε;” Αυτός είναι οργανισμός. Σταδιακά αναπτύσσεται ένας δυνατός οργανισμός, ένα κόμμα έτοιμο να αγωνιστεί για τα ιδανικά του. Ένα κόμμα που δεν το θέλει αυτό θα συνεχίσει πράγματι να διαδίδει τα ιδανικά του, αλλά δεν θα τα πραγματοποιήσει ποτέ. Ένα πρόσφατο παράδειγμα μπορεί να βοηθήσει. Το κίνημά μας κατηγορείται συχνά για απώλεια του χαρακτήρα του ως κίνημα. Κατηγορούμαστε ότι παίρνουμε το αχανές, ευρύ και ασταμάτητο σύστημα σκέψεως του λαϊκού κινήματος και το αναγκάζουμε να ξαπλώσει στην Προκρούστεια κλίνη. Αν ίσχυε αυτό έπρεπε υποθετικά να κόψουμε τα πόδια του κινήματος που περίσσευαν, αφαιρώντας σημαντικά μέρη της λαϊκής ιδέας. Ο Εθνικο-Σοσιαλισμός αποτελεί απλό υποκατάστατο του πραγματικού κινήματος, λένε μερικοί. Στην πραγματικότητα, το λαϊκό κίνημα ναυάγησε σε αυτό το ζήτημα. Ο καθένας δηλώνει το δικό του ιδιαίτερο συμφέρον ως κεντρικό στο κίνημα, και κατηγορεί οποιονδήποτε δεν συμμερίζεται τις απόψεις του ως προδότη προς τον σκοπό. Έτσι ήταν το λαϊκό κίνημα πριν τον πόλεμο. Εάν κάποιος ήταν ικανός να πάρει αυτή τη μεγάλη ιδέα -και η λαϊκή ιδέα ήταν μεγαλύτερη από τη Μαρξιστική ιδέα- και ανέπτυσσε από αυτήν έναν αυστηρά πειθαρχημένο πολιτικό οργανισμό, τότε η λαϊκή ιδέα, και όχι η Μαρξιστική ιδέα, θα είχε κερδίσει στις 9 Νοεμβρίου του 1918. Ο Μαρξισμός κέρδισε επειδή είχε καλύτερη αντίληψη επί των πολιτικών συνθηκών, επειδή είχε ήδη τραβήξει το σπαθί που θα χρησιμοποιούσε αργότερα για να κατακτήσει το κράτος. Εάν ένας λαϊκός οργανωτής είχε κατανοήσει πώς να διαμορφώσει ένα μεγάλο κίνημα -πρόκειται για ζήτημα ζωής ή θανάτου για το έθνος μας- η λαϊκή ιδέα, και όχι ο Μαρξισμός, θα είχε νικήσει. Ήταν μια κοσμοθέαση, αλλά δεν κατανοούσε πώς να δημιουργήσει ένα κόμμα και πώς να χαλκεύσει το κοφτερό σπαθί που θα της επέτρεπε να κατακτήσει το κράτος.

Το κράτος έχει ανάγκη από μια κοσμοθέαση. Ο Χριστιανισμός επίσης κατέκτησε το κράτος, και από τη στιγμή που κατέκτησε το κράτος ξεκίνησε να διεξάγει πολιτική δραστηριότητα. Μπορείτε δικαίως να ισχυριστείτε: “Ναι, αλλά από τη στιγμή που ο Χριστιανισμός κατέκτησε το κράτος, σταμάτησε να είναι Χριστιανικός.” Αυτή είναι η τραγωδία όλων των μεγάλων ιδεών. Από τη στιγμή που θα εισέλθουν στο βασίλειο αυτής της αμαρτωλής ζωής, παρατούν τον παράδεισο και χάνουν την ρομαντική τους μαγεία. Γίνονται κάτι φυσιολογικό. Δεν συζητάμε εάν μπορεί ή όχι κάποιος να αλλάξει τη φύση της ζωής. Τα πράγματα εξελίσσονται τοιουτοτρόπως για εκατομμύρια χρόνια, και θα συνεχίσουν να εξελίσσονται με τον ίδιο τρόπο για άλλα τόσα εκατομμύρια. Θα πρέπει να ρωτήσετε μια ανώτερη δύναμη γιατί ισχύει αυτό. Επί του παρόντος μια ιδέα παίρνει πρακτική μορφή, χάνει τα αγγελικά φτερά της, το ρομαντικό της μυστήριο. Εάν είχε κάποιος το κουράγιο να αφαιρέσει από την λαϊκή ιδέα το ρομαντικό της μυστήριο, εάν είχε συλλογιστεί κανείς τα σκληρά γεγονότα, δεν θα φαινόταν τόσο ρομαντική σήμερα όσο φαίνεται σε κάποιους ονειροπόλους. Αλλά θα είχε σώσει εκατομμύρια Γερμανόπουλα από την πείνα. Κατ’ εμέ, είναι πιο σημαντικό ένα έθνος να ζήσει παρά μια ιδέα να μείνει όσο γίνεται πιο αγνή στους νόες μερικών ονειροπόλων.

Μπορείτε να δείτε ότι ένα κίνημα έχει ανάγκη από έναν οργανισμό εάν σκοπεύει να κατακτήσει το κράτος -και πρέπει να κατακτήσει το κράτος εάν θέλει να κάνει κάτι ουσιαστικής και ιστορικής σημασίας. Συχνά συναντώ το είδος των περιφερόμενων αποστόλων το οποίο λέει: “Λοιπόν, όλα όσα κάνετε είναι ωραία, αλλά πρέπει πραγματικά να πάρετε θέση εναντίον των ξένων λέξεων στην Γερμανική γλώσσα.” Έρχεται και ένας άλλος ο οποίος λέει: “Λοιπόν, όλα όσα λέτε είναι καλά, αλλά πρέπει να προσθέσετε ένα σημείο στο πρόγραμμά σας που θα λέει ότι η αλλοπαθητική είναι επικίνδυνη, και πρέπει να υποστηρίζετε την ομοιοπαθητική.” Εάν το κίνημα ηγούνταν από τέτοιους αποστόλους, οι Σιωνιστές θα είχαν καταλήξει στη διοίκηση. Οι Σιωνιστές θα έβρισκαν κάτι καινούργιο καθημερινά μέχρι να μην είχε μείνει τίποτα. Δεν είναι καθήκον του κάθε επαναστατικού αγωνιζόμενου κινήματος να λύνει τις διαφορές της αλλοπαθητικής και της ομοιοπαθητικής, αλλά καθήκον του είναι να πάρει την εξουσία. Το κίνημα πρέπει να έχει ένα πρόγραμμα, τέτοιο ώστε κάθε τίμιος αγωνιστής να μπορεί να το υποστηρίξει. Τώρα, είναι ασφαλώς αληθές ότι το σύγχρονο Γερμανικό πολιτιστικό κατεστημένο παράγει κάθε λογής ανοησίες. Γνωρίζω ότι όλες αυτές οι ανοησίες δηλητηριάζουν τη Γερμανική εθνική ψυχή. Υπάρχουν κι εκείνοι οι οποίοι λένε: “Πρέπει κάτι να γίνει. Πρέπει να κάνετε κάτι. Εάν θέλετε να πολεμήσετε την κινηματογραφική βιομηχανία, πρέπει να χτίσετε τα δικά σας θέατρα, ακόμη κι εάν στην αρχή θα έχει μόνο τον πιο απλοϊκό εξοπλισμό. Και εάν βλέπετε ότι τα παιδιά δηλητηριάζονται από αυτά που διαβάζουν στο σχολείο, πρέπει να ξεκινήσετε να κερδίζετε τις ψυχές των παιδιών και να τους δώσετε το αντίδοτο.”

Η απάντησή μου είναι απλή:

Μπορείτε να περάσετε δέκα χρόνια δίνοντας το αντίδοτο για το δηλητήριο που παράγεται από ένα κακώς οδηγούμενο πολιτιστικό κατεστημένο, αλλά ένα απλό διάταγμα από το Υπουργείο Πολιτισμού μπορεί να καταστρέψει όλη σας την εργασία. Εάν είχατε ξοδέψει αυτά τα δέκα χρόνια κερδίζοντας αγωνιστές για το κίνημα, το κίνημα θα είχε κατακτήσει το Υπουργείο Πολιτισμού! Όλα τα υπόλοιπα είναι ένα απλό μέρος αυτής της εργασίας.

Advertisements

Αφήστε ένα σχόλιο

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s